Damla Turan 
DeepSeek ve Moonshot AI, yeni model eğitim süreçlerinde GPT-6 Astra’nın sağladığı yanıtları kullandıkları yönünde bir iddia ortaya atıldı. Bu haberi yayımlayan The Information, konuyla ilgili güvenilir kaynaklara dayandığını belirtiyor. İlk olarak bu durum iki modeli kapsıyor. Bunlardan biri, Moonshot’ın geçtiğimiz hafta tanıttığı Kimi K3.1 Pro. Diğeri ise 17 Ekim’de tanıtılan güncel sürümü DeepSeek V4.1-Flash. Ayrıca her iki şirketin de benzer bir yöntem izlediği öne sürülüyor.
GPT-6 Astra ile Modeller Hangi Yöntemle Eğitiliyor?
Kullanılan yöntemin adı damıtma veya distilasyon olarak biliniyor. Bu süreçte geliştiriciler, güçlü bir model olan GPT-6 Astra’ya birçok soru yöneltiyorlar. Ardından elde edilen yanıtları toplayarak başka bir sistemi bu bilgilerle eğitiyorlar. Böylece bu yanıtlar, yeni sistem için öğretici bir materyal işlevi görüyor.
Bu yaklaşımın en önemli avantajı maliyet açısından sağladığı tasarruf. Çünkü güçlü modelin yeteneklerinin bazı kısımları sıfırdan geliştirilmeden tekrar üretilebiliyor. Ayrıca benzer düzeyde bir eğitim bütçesi gerektirmiyor; böylelikle geliştiriciler pahalı eğitim süreçlerinden bazılarını atlama imkanı buluyor.
Her iki Çinli model de geliştiricilerinin iç testlerinde yüksek başarı oranları elde etti. Örneğin Moonshot, Kimi K3.1 Pro’nun bir programlama testinde GPT-6 Astra’yı geride bıraktığını duyurdu. DeepSeek ise V4.1-Flash’ı eylül ayında Amerikan modellerine daha ekonomik bir alternatif olarak piyasaya sürdü. Ancak bu sonuçlar yalnızca şirketlerin kendi iç değerlendirmelerine dayanıyor ve bağımsız bir şekilde doğrulanmadı.
OpenAI Daha Önce Moonshot’u Suçlamıştı
OpenAI, benzer teknikler kullanıldığı gerekçesiyle Moonshot’u daha önce suçlamıştı. Şirket, 30 Eylül’de yaptığı açıklamada Kimi’nin geliştiricileriyle bağlantılı kullanıcıların temmuz ayında bir kampanya düzenlediğini belirtti. Bu kampanya özellikle OpenAI modellerinin yanıtlarındaki gizli akıl yürütmeleri ortaya çıkarmayı amaçlıyordu; burada gizli akıl yürütme, modelin sonuca ulaşırken izlediği düşünsel adımları ifade ediyor.
OpenAI, bu faaliyetle ilişkili 15 binden fazla kullanıcı tespit etti ve ilgili hesapları 28 Temmuz’a kadar engelleyerek kampanyayı durdurdu. Şirket ayrıca topladığı bilgileri diğer yapay zeka geliştiricileriyle paylaştı.
Rekabet Ortamında Gerginlik ve Alınan Önlemler
Yeni rapor, Çinli firmaların Amerikalı rakipleriyle rekabet etme yöntemlerine dair gerginliği artırıyor. Diğer yandan OpenAI, Anthropic ve Google gibi şirketler damıtmanın benzer yatırımlar olmaksızın öncü modellerin yeteneklerine erişimi sağladığını savunuyorlar. Ayrıca ABD’li kuruluşlar da bazı Çinli firmaların Amerikan yapay zeka modellerinden veri elde etmeye çalıştıklarını belirtmişti; dolayısıyla tartışma sadece iki firma ile sınırlı değil.
Geliştiriciler de tedbir almaya çalışıyorlar; örneğin Anthropic, ekimin başında yeni koruma önlemleri duyurdu. Şirket bu sayede Claude modellerinden damıtma saldırılarıyla toplanan veri miktarının yaklaşık yüzde 90-99 oranında azaldığını ifade etti çünkü bu tür saldırılarda amaç güçlü modelden olabildiğince fazla yanıt edinmektir.
Eğer iddialar doğruysa, GPT-6 Astra gibi açık modeller aynı zamanda rakipler için eğitim verisi kaynağı haline gelebiliyorlar. Bu nedenle önde gelen geliştiriciler teknolojik farkı kapatmak isteyen firmalar karşısında yeni zorluklarla yüzleşiyorlar. Bunun yanı sıra Kimi K3.1 Pro’nun geçtiğimiz hafta piyasaya sürüldüğünü ve DeepSeek V4.1-Flash’ın güncel versiyonunun ise 17 Ekim’de tanıtıldığını belirtmek gerekir.
